นิทรรศการ “ถ่านเถ้าและกลายกลับ” ร่วมรำลึก ๑๐๐ ปีชาตกาล อังคาร กัลยาณพงศ์ ศิลปินแห่งชาติ
วันที่ ๖ ตุลาคม ๒๕๖๙ นางโชติกา อัครกิจโสภากุล อธิบดีกรมส่งเสริมวัฒนธรรม มอบหมายให้นางปรารถนา สินธุนาวา รองอธิบดีกรมส่งเสริมวัฒนธรรม พร้อมด้วยเจ้าหน้าที่กลุ่มยกย่องเชิดชูเกียรติทางวัฒนธรรม กองกองทุนส่งเสริมงานวัฒนธรรม เข้าเยี่ยมชมนิทรรศการ “ถ่านเถ้าและกลายกลับ (Ash and Alteration)” เนื่องในวาระครบรอบ ๑๐๐ ปีชาตกาลของนายอังคาร กัลยาณพงศ์ ศิลปินแห่งชาติ สาขาวรรณศิลป์ (กวีนิพนธ์) พุทธศักราช ๒๕๓๒
นิทรรศการ “ถ่านเถ้าและกลายกลับ” ซึ่งมีคุณอ้อมแก้ว กัลยาณพงศ์ และคุณชัยรัตน์ พลมุข ทำหน้าที่ภัณฑารักษ์ นำเสนอเรื่องราวของอังคาร กัลยาณพงศ์ ผ่านผลงานศิลปะ แบบร่าง เอกสาร จดหมาย และจดหมายเหตุที่หลงเหลือเป็นร่องรอยของความคิดและชีวิตของศิลปิน โดยตั้งต้นจากความหมายของ “อังคาร” ซึ่งเชื่อมโยงกับเถ้าถ่านและการแตกดับ ก่อนชวนผู้ชมพิจารณาว่า สิ่งที่หลงเหลือจากการสลายมิได้หมายถึงจุดสิ้นสุด หากยังสามารถกลายเป็นต้นทางของความคิดและการสร้างสรรค์ใหม่ได้
อังคาร กัลยาณพงศ์ เป็นหนึ่งในบุคคลสำคัญของวงการศิลปวัฒนธรรมไทย ผู้มีความโดดเด่นทั้งในฐานะกวีและจิตรกร แม้ได้รับการยกย่องเป็นศิลปินแห่งชาติในสาขาวรรณศิลป์ (กวีนิพนธ์) แต่ผลงานของท่านมีความสัมพันธ์อย่างลึกซึ้งระหว่างวรรณศิลป์และทัศนศิลป์ ทั้งภาษา ภาพ จินตนาการ ธรรมชาติ พุทธปรัชญา และการตั้งคำถามต่อชีวิตและโลก ลักษณะเฉพาะดังกล่าวทำให้ผลงานของอังคารยังคงเปิดพื้นที่ให้คนรุ่นหลังสามารถกลับมาตีความและสนทนากับผลงานได้อยู่เสมอ นิทรรศการครั้งนี้จึงมิได้จัดแสดงเพียงผลงานที่หลงเหลือจากศิลปิน หากยังนำแนวคิดและร่องรอยเหล่านั้นมาตีความใหม่ โดยจุฬญาณนนท์ ศิริผล และธาดา เฮงทรัพย์กูล ศิลปินร่วมสมัย ได้ย้อนรอยแนวคิดทางพุทธปรัชญาและอุดมคติเกี่ยวกับธรรมชาติที่ปรากฏในงานของอังคาร กัลยาณพงศ์ ผ่านการทดลองทางศิลปะและการเคลื่อนย้ายจากภูมิทัศน์เดิมไปสู่พื้นที่ใหม่ จากภาพแห่งอุดมคติไปสู่ความเสื่อมสลาย และจากแสงสว่างทางปัญญาไปสู่แสงแห่งการทำลายล้าง
นอกจากนั้น จิรัฏฐ์ เฉลิมแสนยากร ประพันธ์ แจ้งกิจชัย และอาทิตย์ ศรีจันทร์ นักวิชาการด้านวรรณกรรมและทัศนศิลป์ ได้ร่วมตีความจดหมายเหตุของอังคาร ทั้งในมิติประวัติศาสตร์ศิลปะและวรรณกรรม ทำให้เอกสาร จดหมาย และแบบร่างซึ่งเป็นร่องรอยจากอดีต กลายเป็นส่วนหนึ่งของบทสนทนาระหว่างทัศนศิลป์และวรรณศิลป์ และช่วยให้เห็น “อังคาร” ผ่านสายตาของผู้คนและยุคสมัยที่รายล้อมตัวเขา นิทรรศการ “ถ่านเถ้าและกลายกลับ (Ash and Alteration)” จัดแสดงระหว่างวันที่ ๘ สิงหาคม - ๒๕ ตุลาคม ๒๕๖๙ ณ เจดับบลิวดี อาร์ต สเปซ กรุงเทพฯ เปิดให้เข้าชมวันอังคาร - วันอาทิตย์ เวลา ๑๐.๐๐ - ๑๙.๐๐ น. (ปิดทุกวันจันทร์)
